De Werkgroep ‘Chronische ontstekingsziekten en influenza’ van het Nationaal Commissariaat Influenza in België heeft 23 september aanbevelingen gedaan omtrent de preventie en behandeling van griep.

Artritis en psoriasis zijn frequente chronische ontstekingsziekten. Ze treffen de gewrichten (artritis) en de huid (psoriasis). Patiënten die lijden aan een dergelijke ontstekingsziekte vertonen veranderingen in het immuunstelsel en behoeven bovendien vaak een onderhoudsmedicatie die invloed kan hebben op de immuunweerstand.

In geval van zulke medicatie rekent de werkgroep ‘influenza en chronische ontstekingsziekten’ van het Interministerieel Commissariaat Influenza hen tot risicogroepen voor de griep A/H1N1 (Mexicaanse griep). De werkgroep beveelt deze patiënten dan ook aan zich optimaal te laten vaccineren en bij griepsymptomen tijdig de huisarts te raadplegen. Wanneer ze door de griep A/H1N1 getroffen worden, komen deze patiënten ook in aanmerking voor behandeling met antivirale middelen.

De groep van immuun-gemedieerde inflammatoire aandoeningen omvat onder meer reumatische aandoeningen zoals reumatoïde artritis, lupus, ziekte van Bechterew en psoriasisartritis; chronische darmontsteking, met name de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa; en huidaandoeningen zoals psoriasis. Een gemeenschappelijk kenmerk van deze ziekten is het optreden van een chronische ontstekingsreactie, die vaak behandeld wordt met middelen die het immuunsysteem onderdrukken (zogenaamde immunotherapie).

Behandelingen die de afweer kunnen onderdrukken zijn onder meer cortisone, methotrexaat, azathioprine en nieuwere medicijnen zoals TNF-blokkers. Patiënten met een chronische ontstekingsziekte, en in het bijzonder deze onder immunotherapie, zijn vatbaarder voor infecties. Bovendien kunnen infecties bij deze patiëntengroep ernstiger verlopen, en zijn alarmsymptomen zoals koorts soms minder uitgesproken. Aspirine-achtige geneesmiddelen (bv. diclofenac, piroxicam, ibuprofen), antimalariamiddelen, sulfasalazine en mesalazine onderdrukken de afweer niet en brengen geen verhoogd infectierisico met zich mee.

In het licht van een mogelijke pandemische uitbreiding van de A/H1N1 griep gelden voor patiënten met chronische onstekingsziekten onder immunotherapie een aantal extra voorzorgsmaatregelen. Ten eerste hebben patiënten in deze risicogroep er alle belang bij zich goed te laten vaccineren, niet alleen tegen de seizoensgriep maar ook tegen pneumokokken, die verantwoordelijk zijn voor een belangrijk percentage van de longontstekingen die als complicatie kunnen optreden bij griep. Verder beveelt de werkgroep aan dat deze patiënten hun huisarts consulteren van zodra zij symptomen ervaren die op griep kunnen wijzen, zoals koorts, spierpijn en hoesten. De huisarts is ook de aangewezen persoon om advies te geven in verband met de therapie tijdens een griepopstoot.

Wanneer bij deze patiënten griep wordt vastgesteld kan de huisarts een behandeling met antivirale middelen opstarten. Alle patiënten die tot de risicogroepen behoren zullen bovendien gratis gevaccineerd worden tegen de A/H1N1 griep zodra het vaccin beschikbaar is.

Voor actuele informatie over de A/H1N1 griep kunnen zowel patiënten als artsen een beroep doen op de website www.influenza.be, onze Nederlandse lezers kunnen voor meer informatie terecht op de website www.grieppandemie.nl.

bron: Belga Media Support

Huidcellen zijn belangrijker dan gedacht

De afdeling Dermatologie van het UMC St Radboud heeft in samenwerking met internationale onderzoeksgroepen twee genen gevonden die de kans op psoriasis aanmerkelijk vergroten. Deze genen zijn vermoedelijk betrokken bij het herstel van beschadigde huid. Deze bevindingen tonen aan dat naast het afweersysteem ook de huidcellen zelf een belangrijke rol spelen in de ziekte, schrijven de onderzoekers in een vandaag gepubliceerd artikel in het vakblad Nature Genetics.

Psoriasis is een ontstekingsziekte van de huid die voorkomt bij twee tot drie procent van de bevolking. De ziekte wordt veroorzaakt door een samenspel van erfelijke factoren en omgevingsinvloeden. De afdeling Dermatologie van het UMC St Radboud heeft met internationale onderzoekspartners vastgesteld dat afwezigheid van twee genen op chromosoom 1 een verhoogde kans geeft op psoriasis. Beide genen coderen voor eiwitten die een rol spelen bij de vorming en het herstel van de hoornlaag, de buitenste laag van onze huid. Deze genen ontbreken veel vaker bij psoriasispatiënten dan bij mensen die de ziekte niet hebben.

Huid doet mee

Daarnaast zag de groep dat de effecten van deze nieuwe erfelijke factor voor een deel afhankelijk zijn van een andere, al bekende risicofactor. Het gaat om een bepaald HLA-type, dat een rol speelt in het afweersysteem. Prof dr Joost Schalkwijk, hoofd van de Nijmeegse onderzoeksgroep: “Afwezigheid van de beide genen, gecombineerd met dit HLA-type maakt de kans op psoriasis nóg groter. Ons onderzoek maakt duidelijk dat de oorzaak van psoriasis niet alleen in het immuunsysteem moet worden gezocht – wat tot voor kort iedereen dacht – maar óók in de huid zelf.”

In een eerder artikel in Nature Genetics maakte de groep van Schalkwijk al duidelijk dat kleine antimicrobiële eiwitten die de huid zelf aanmaakt, ook een rol spelen bij psoriasis. Mensen die veel van deze beschermende eiwitten aanmaken lijken beter beschermd tegen infecties, maar lopen een groter risico op het krijgen van psoriasis. Schalkwijk: “Met de recente ontdekkingen is een belangrijk deel van de genetische oorzaak van deze veel voorkomende huidziekte nu opgehelderd.”

bron: UMC St Radboud Nijmegen

Psoriasis wordt veroorzaakt door een stoornis in het afweersysteem. Dit blijkt uit onderzoek van Annechien Langewouters.

Langewouters onderzocht de verschillen in soorten en hoeveelheid afweercellen tussen patiënten met psoriasis en gezonde proefpersonen. Ook keek ze naar de invloed van diverse psoriasismedicamenten.
Het blijkt dat vooral bij matige tot ernstige psoriasis er meer afweercellen aanwezig zijn in het bloed. Deze afweercellen verplaatsen zich vanuit het bloed naar de huid, waar ze, in samenspel met andere cellen, psoriasis kunnen veroorzaken.

Door behandeling is verbetering van de huid mogelijk. Uit Langewouters’ onderzoek blijkt dat dit zich ook laat terugzien in vermindering van het aantal afweercellen. Dit ondersteunt de gedachte dat psoriasis veroorzaakt wordt door een stoornis in het afweersysteem.

bron: UMC St Radboud Nijmegen